" Xác lập cơ sở địa lý phục vụ sử dụng hợp lý và bảo vệ cảnh quan khu vực Tam Điệp tỉnh Ninh Bình (kèm file.ppt) "

Xác lập cơ sở địa lý phục vụ sử dụng hợp lý và bảo vệ cảnh quan khu vực Tam Điệp tỉnh Ninh Bình (kèm file.ppt) MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Hiện nay, quá trình phát triển kinh tế xã hội diễn ngày càng mạnh mẽ với sự thay đổi cơ cấu kinh tế và nâng cao hơn mức độ tăng trưởng sản xuất. Nhờ đó mà mức sống của người dân ngày càng được nâng cao. Bên cạnh những mặt tích cực nhiều dạng hoạt động kinh tế đã gây ra hàng loạt các vấn đề môi trường bức xúc như nạn phá rừng, nạn xói mòn, thoái hóa đất, lũ lụt, hạn hán hủy hoại cân bằng sinh thái…. Nguyên nhân là do các yếu tố khách quan lẫn những thiếu sót chủ quan của việc xây dựng và thực hiện các chính sách đổi mới và quy hoạch lãnh thổ. Vì vậy vấn đề đặt ra cần giải quyết là phải vừa đảm bảo phát triển kinh tế xã hội vừa khai thác hợp lý tài nguyên và bảo vệ môi trường. Khu vực Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình nằm trong vùng tam giác tăng trưởng kinh tế Hà Nội - Quảng Ninh - Hải Phòng, là đơn vị lãnh thổ có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế. Trong những năm qua, tỉnh Ninh Bình đã chú trọng đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là sản xuất lương thực, rau màu và cây ăn quả. Vùng Tam Điệp có nguồn tài nguyên đất dồi dào, đã trở thành khu vực sản xuất dứa, cây ăn quả tập trung, gắn với công nghiệp chế biến và đang là nhân tố mới trong ngành nông nghiệp. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã có chủ trương phát triển một số khu nông nghiệp để hình thành một mô hình sản xuất nông nghiệp hàng hoá tập trung gắn với công nghiệp chế biến và thị trường. Các giải pháp nhằm nâng cao năng suất cây trồng, chất lượng sản phẩm, tăng thu nhập trên một đơn vị diện tích đã được thực hiện như quy hoạch sử dụng đất; về chương trình giống, giải pháp về thuỷ lợi (tưới cây trồng cạn)….. Bên cạnh đó, các giải pháp về sử dụng hợp lý tài nguyên và bảo vệ môi trường chưa được đưa ra hoặc đã đưa ra nhưng không thực hiện. Dẫn tới tình trạng đã sử dụng tối đa các tài nguyên mà hiệu quả kinh tế vẫn chưa cao. Vì vậy, nhằm định hướng sử dụng cảnh quan hợp lý và phát triển bền vững kinh tế - xã hội khu vực này tác giả chọn đề tài: "Xác lập cơ sở địa lý phục vụ sử dụng hợp lý và bảo vệ cảnh quan khu vực Tam Điệp tỉnh Ninh Bình". 2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 3. Phạm vi nghiên cứu 4. Cơ sở dữ liệu, tài liệu phục vụ đề tài 5. Các bước nghiên cứu 6. Kết quả đạt được của đề tài 7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 8. Cấu trúc của luận văn Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm các chương nội dung như sau: Chương 1: Cơ sở lý luận về nghiên cứu và đánh giá cảnh quan Chương 2: Nghiên cứu đặc điểm và cấu trúc cảnh quan khu vực Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình. Chương 3: Đánh giá cảnh quan cho phát triển nông - lâm nghiệp và bảo tồn khu vực Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình. Chương 4: Hoạch định không gian phát triển kinh tế và bảo vệ cảnh quan khu vực Tam Điệp tỉnh Ninh Bình. MỤC LỤC   LỜI CẢM ƠN
MỞ ĐẦU	1
1. Tính cấp thiết của đề tài	2
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu	2
3. Phạm vi nghiên cứu	2
4. Cơ sở dữ liệu, tài liệu phục vụ đề tài	2
5. Các bước nghiên cứu	3
6. Kết quả đạt được của đề tài.	4
7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn	4
8. Cấu trúc của luận văn	4
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGHIÊN CỨU VÀ ĐÁNH GIÁ CẢNH QUAN	5
1.1. Cơ sở khoa học địa lý cho sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường	5
1.1.1. Môi trường phát triển và quan hệ giữa chúng	5
1.1.2. Quan điểm phát triển bền vững	6
1.2. Quan điểm và phương pháp nghiên cứu cảnh quan	6
1.2.1. Khái niệm về cảnh quan	6
1.2.2. Quan điểm nghiên cứu cảnh quan	9
1.2.3. Phương pháp nghiên cứu cảnh quan	12
1.3. Cơ sở về đánh giá cảnh quan trên quan điểm kinh tế sinh thái	16
1.3.1. Đánh giá thích nghi sinh thái	17
1.3.2. Đánh giá sự bền vững về môi trường	19
1.3.3. Đánh giá hiệu quả kinh tế	20
1.3.4. Đánh giá sự bền vững về xã hội	20
CHƯƠNG II: NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM VÀ CẤU TRÚC CẢNH QUAN KHU VỰC TAM ĐIỆP TỈNH NINH BÌNH	22
2.1. Đặc điểm các nhân tố thành tạo cảnh quan và chất lượng môi trường	22
2.1.1. Vị trí địa lý	22
2.1.2. Đặc điểm địa chất, địa hình	22
2.1.3. Đặc điểm khí hậu, thuỷ văn	26
2.1.4. Đặc điểm thổ nhưỡng, sinh vật	31
2.1.5. Tài nguyên khoáng sản	34
2.1.6. Dân cư và các hoạt động kinh tế xã hội	34
2.2. Phân loại cảnh quan và thành lập bản đồ cảnh quan	45
2.2.1 Nguyên tắc thành lập bản đồ cảnh quan	45
2.2.2. Hệ thống phân loại bản đồ cảnh quan khu vực Tam Điệp	47
2.2.3. Các chỉ tiêu phân loại cảnh quan khu vực Tam Điệp	50
2.2.4. Đặc điểm cảnh quan khu vực Tam Điệp tỉnh Ninh Bình	53
2.3. Phân vùng cảnh quan khu vực Tam Điệp	58
2.3.1. Nguyên tắc và phương pháp phân vùng cảnh quan	58
2.3.2. Đặc điểm các tiểu vùng cảnh quan khu vực Tam Điệp	62
CHƯƠNG III: ĐÁNH GIÁ CẢNH QUAN CHO PHÁT TRIỂN NÔNG LÂM VÀ BẢO TỒN KHU TAM ĐIỆP- TỈNH NINH BÌNH	64
3.1. Đánh giá cảnh quan cho phát triển cây dứa, cây vải	64
3.1.1. Đánh giá phân hạng mức độ thích nghi sinh thái cho dứa và vải	64
3.1.2. Bền vững về mặt môi trường	75
3.1.3. Hiệu quả cây trồng	76
3.1.4. Bền vững về mặt xã hội	78
3.1.5. Đánh giá tổng hợp	78
3.2. Đánh giá cảnh quan cho bảo tồn đa dạng	79
3.2.1. Khái niệm về bảo tồn và đa dạng sinh học	79
3.2.2. Lựa chọn chỉ tiêu đánh giá cho bảo tồn	80
3.2.3. Đánh giá riêng các chỉ tiêu cho bảo tồn	82
3.2.4. Đánh giá chung các chỉ tiêu	83
3.2.5. Bền vững về mặt môi trường và xã hội	85
3.2.6. Đánh giá tổng hợp	85
CHƯƠNG IV: HOẠCH ĐỊNH KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ BẢO VỆ CẢNH QUAN KHU VỰC TAM ĐIỆP - TỈNH NINH BÌNH	87
4.1. Khái niệm tổ chức không gian phát triển kinh tế	87
4.2. Tổ chức không gian lãnh thổ phát triển kinh tế khu vực Tam Điệp	87
4.3. Đề xuất định hướng khai thác sử dụng hợp lý lãnh thổ khu vực Tam Điệp tỉnh Ninh Bình	91
4.4. Các giải pháp phát triển kinh tế và bảo cảnh quan khu vực Tam Điệp tỉnh Ninh Bình	92
KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ	96