|
Nghiên cứu sự hút thu Cu, Pb, Zn và tìm hiểu khả năng sử dụng phân bón để giảm thiểu sự tích lũy chúng trong rau cải xanh và rau xà lách
MỞ ĐẦU
Ngày nay ô nhiễm đất đang trở thành vấn đề thời sự thu hút nhiều nhà khoa học trong nước cũng như ngoài nước nghiên cứu. Một trong những vấn đề được chú ý nghiên cứu nhiều nhất là ô nhiễm đất do các kim loại nặng có nguồn gốc từ nước thải đô thị và các làng nghề do chúng có độc tính cao và dễ dàng gây độc hại cho con người thông qua chuỗi thức ăn.
Rau xanh nói chung, rau cải xanh và rau xà lách nói riêng được sử dụng rất rộng rãi đối với người dân Việt Nam. Chúng là những cây trồng ăn lá có khả năng tích lũy cao các nguyên tố kim loại nặng. Nhiều nghiên cứu trong nước cũng như ngoài nước đã cảnh báo mức độ nguy hại của các loại rau không an toàn trong bữa ăn hàng ngày của người dân do có tích lũy cao các kim loại nặng.
Những nghiên cứu hiện nay tìm cách khắc phục vấn đề này mới tập trung vào việc đánh giá ô nhiễm đất, sự tồn lưu các chất độc hại trong nông sản. Một số nghiên cứu sử dụng các loài cây trồng có khả năng hút thu cao kim loại nặng để xử lý các đất ô nhiễm. Tuy nhiên những giải pháp này thường không mang lại hiệu quả thực tế ở nước ta vì mức độ ô nhiễm đất còn thấp và phân bố rải rác, thường chỉ là các đất có sự tích lũy cao một số nguyên tố kim loại nặng do sử dụng nước thải thành phố hoặc sử dụng nước thải thành phố hoặc sử dụng phân bón không hợp lý. Trên thực tiễn sản xuất rất khó chỉ ra và ngăn cấm người dân không được sản xuất ở các vùng đất này. Vì vậy các nông sản có chứa hàm lượng cao các kim loại nặng vẫn được lưu hành và sử dụng cho các bữa ăn hàng ngày của người dân.
Sử dụng phân bón và các chất có khả năng cố định kim loại nặng nhằm giảm thiểu sự hút thu và tích lũy chúng trong nông sản được xem là giải pháp tích cực theo hướng tiếp tục duy trì quá trình sản xuất nên dễ được chấp nhận của người dân. Trên thế giới cũng đã có một số nghiên cứu sử dụng các loại phân bón hoặc các chất tạo phức bền với kim loại nặng để giảm thiểu sự hút thu chúng bởi cây trồng với các kết quả tốt (Skinner, 1987, 1989; Ruby et al, 1994; Chen et al, 1997;…). Tuy nhiên ở nước ta chưa có một nghiên cứu nào đề cập đến vấn đề này. Do vậy đây được xem là một hướng nghiên cứu mới có ý nghĩa thực tiễn cao nhằm duy trì quá trình sản xuất nông nghiệp ngay trên những vùng đất bị nhiễm bẩn bởi các kim loại nặng.
Nghiên cứu về khả năng hút thu và các giải pháp nhằm giảm thiểu sự tích lũy kim loại nặng trong cây trồng nói chung, đặc biệt là những loại rau xanh được sử dụng rất phổ biến như cải xanh và xà lách sẽ có ý nghĩa thực tiễn lớn, góp phần sản xuất rau an toàn cung cấp cho tiêu dùng hàng ngày của người dân.
Xuất phát từ những vấn đề trên chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu sự hút thu Cu, Pb, Zn và tìm hiểu khả năng sử dụng phân bón để giảm thiểu sự tích lũy chúng trong rau cải xanh và rau xà lách”.
Mục đích nghiên cứu của đề tài:
- Đánh giá khả năng hút thu kim loại nặng (Cu, Pb, Zn) của rau cải xanh và xà lách ở các liều lượng gây nhiễm khác nhau.
- Xác định khả năng sử dụng phân bón để giảm thiểu sự tích lũy kim loại nặng (Cu, Pb, Zn) trong rau cải xanh và xà lách góp phần sản xuất rau an toàn ở vùng ngoại thành Hà Nội.
MỤC LỤC
|