Toàn cầu hóa và tự do hóa đang diễn ra mạnh mẽ trên thế giới, mang lại nhiều lợi ích và thúc đẩy sự phát triển của nhiều quốc gia trên cơ sở một nền tảng thương mại công bằng. Không nằm ngoài xu thế đó, Việt Nam ngày càng nỗ lực tham gia các cuộc đàm phán song phương và đa phương để hội nhập sâu hơn vào thương mại quốc tế đặc biệt là việc gia nhập tổ chức Thương mại quốc tế (WTO) ngày 07/11/2006.

Thực tiễn từ khi WTO thành lập đến nay đã diễn ra rất nhiều vụ kiện thương mại liên quan đến việc áp dụng các biện pháp bảo đảm công bằng thương mại và xu hướng này ngày càng gia tăng. Điều này gần đau đầu cho các nước xuất khẩu, đồng thời đặt ra câu hỏi về sự cần thiets áp dụng các biện pháp này để bảo vệ thị trường nội địa.

Với sự tham gia ngày càng sâu rộng vào thương mại quốc tế, thời gian vừa qua Việt Nam cũng gặp không ít các vụ kiện thương mại của các nước nhập khẩu và theo dự đoán của nhiều nhà kinh tế thì sau khi gia nhập WTO việc phải đối đầu với các vụ kiện này ngày càng thường xuyên hơn, tuy nhiên giờ đây Việt Nam sẽ đường đầu với tư cách là một thành viên của WTO. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng phải chú ý đến việc áp dụng chính các biện pháp này để bảo vệ thị trường nội địa của mình.

Xuất phát từ những vấn đề trên, việc nghiên cứu về thực tiễn áp dụng các biện pháp bảo đảm công bằng trên thế giới và ở Việt Nam thời gian qua là hết sức cần thiết để từ đó có thể rút ra những bài học cho Việt Nam trong việc bảo vệ thị trường trong nước. Bởi vậy em đã chọn đề tài: “Các biện pháp bảo đảm công bằng thương mại trong khuôn khổ WTO và vấn đề đặt ra đối với Việt Nam sau khi gia nhập WTO” cho khóa luận tốt nghiệp của mình.

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận về các biện pháp đảm bảo công bằng thương mại trong khuôn khổ các quy định của WTO, cũng như tìm hiểu thực tiễn áp dụng các biện pháp này trên thế giới và tại Việt Nam, khóa luận tìm ra giải pháp nhằm đảm bảo công bằng thương mại đối với Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Phạm vi nghiên cứu của khóa luận giới hạn ở việc phân tích các quy định của WTO về bảo đảm công bằng thương mại, thực tiễn áp dụng các biện pháp bảo đảm công bằng trên thế giới, trong đó chủ yếu là thực tiễn áp dụng chống bán phá giá đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam (do thực tiễn áp dụng chống các biện pháp chống trợ cấp và các biện pháp tự vệ hầu như rất ít). Đồng thời khóa luận đưa ra một cái nhìn tổng quan về thực tiễn áp dụng các biện pháp đảm bảo công bằng thương mại đối với hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam mà không đi sâu vào phân tích các quy định pháp luật của Việt Nam về các biện pháp này.

Khóa luận dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử từ việc nghiên cứu các vấn đề lý luận đến các hiện tượng thực tiễn để rút ra kết luận khoa học. Ngoài ra, khóa luận cũng sử dụng các phương pháp khác như: Phương pháp thống kê phân tích và tổng hợp, phương pháp thống kê, so sánh,…

Ngoài lời mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của khóa luận được kết cấu thành ba chương:

Chương I: Tổng quan về các biện pháp bảo đảm công bằng thương mại trong khuôn khổ WTO

Chương II: Thực tiễn áp dụng các biện pháp bảo đảm công bằng thương mại trên thế giới và có liên quan đến Việt Nam

Chương III: Một số giải pháp nhằm đảm bảo công bằng thương mại đối với Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế